Yaygın Kedi Sağlık Sorunları ve Çözümleri

Üç kediyle yaşıyorum ve en büyüğü on yaşını geçti. Bu süre içinde kusma, iştahsızlık, gözde akıntı, kilo kaybı, idrar yapamama... hepsini bir kez yaşadım. En çok pişman olduğum şey ise ilk yıllarda "bir iki gün bekleyelim, geçer" diye düşünmemdi. Kedilerde bekleme lüksü çoğu zaman yoktur; çünkü rahatsızlığını saklama konusunda inanılmaz iyilerdir. Aşağıda hem sık karşılaştığım sorunları hem de hangi durumda ev takibi, hangi durumda doğrudan veteriner yolunu seçtiğimi anlatıyorum. Karar verirken elinizde bir ölçüt olsun diye yazıyorum.

Sindirim sistemi: kusma ve ishalin "normal" sınırı

Kedilerde tüy yumağı kusmak nispeten sık görülür, ama benim ölçütüm şu: ayda bir-iki kez, sonrasında kedi normal davranıyor ve yiyorsa takip ederim. Bunun dışındaki her tabloyu ciddiye alıyorum. Özellikle küçük kedilerde ishal, birkaç saat içinde ciddi sıvı kaybına yol açabiliyor.

• 24 saatte üç veya daha fazla kusma varsa veya kusmuk kanlı/safralıysa
• İshal iki günden uzun sürüyorsa ya da içinde kan varsa
• Kedi su içmiyor, kulak kepçesi ve diş etleri soluklaşmışsa
• Kusma sonrası halsizlik, saklanma, sese tepkisizlik varsa

Bir de sinsi olan var: sürekli hafif yumuşak dışkı, ara ara kusma, mat tüy. Bende bu tabloyu maması yaratmıştı. Tavuk proteinini kestikten sonra düzeldi. Kedilerde besin kaynaklı hassasiyetler sanıldığından yaygın; sitedeki beslenme alerjileri ve intolerans konusunu okuduğunuzda bu ayrımı daha net kurabilirsiniz. Mama tipini değiştirmeden önce mutlaka bir kontrol yaptırın, çünkü parazit ve pankreas sorunları da benzer tabloyu verir.

İdrar yolu sorunları: erteleme yapılmayacak tek başlık

Bunu ayrı yazıyorum çünkü hayat kurtarıyor. Erkek kedimin bir sabah tuvalete girip çıktığını, miyavlayarak çıkardığını, karnına dokununca huzursuzlandığını fark ettim. Aynı gün veterinere gittik ve kısmi tıkanıklık çıktı. Erkek kedilerde idrar yolu tıkanması saatler içinde ölümcül olabilir; "yarın bakalım" cümlesi burada geçerli değil.

• Kumda uzun süre oturup az miktarda ya da hiç idrar çıkarmıyorsa
• İdrarda kan, damla damla işeme, işerken sesli miyavlama varsa
• Kumun dışına, halıya, lavaboya işemeye başladıysa
• Sürekli genital bölgesini yalıyorsa

Bu tür sorunlarda su tüketimi belirleyici. Kuru mamayla beslediğim dönemde iki kez idrar sorunu yaşadık; yaş mama oranını artırıp birkaç noktaya su kabı koyunca tekrarlamadı. Kuru, yaş ve özel diyet mamaların farkını anlatan sayfa bu noktada işinize yarar; özellikle idrar yolu destekli reçeteli mamaların ne zaman gerektiğini kavramanız için.

Ağız, göz ve deri: gözden kaçan üç bölge

Kedimin nefesi kokmaya başladığında "yaşlanıyor" diye geçiştirmiştim. Diş taşı ve diş eti iltihabıydı. Temizlikten sonra iştahı yerine geldi, oyunculuğu arttı. Ağız ağrısı çeken bir kedi az yer, kilo verir ve siz bunu yaşlılığa yazarsınız.

Gözde sarı-yeşil akıntı, hapşırma ve göz kapağı şişmesi genelde üst solunum yolu enfeksiyonuna işaret ediyor. Yeni kedi alanların özellikle ilk haftalarda dikkat etmesi gereken tablo bu; barınak veya sokak geçmişi olan yavrularda çok görüyorum. Deride ise kabuklanma, boyun ve kuyruk dibinde kaşıntı, tüy dökülmesi varsa aklıma önce pire ve mantar geliyor. Mantar insana da geçtiği için burada kendi kendine krem denemek yerine kazıntı örneği alınması gerekiyor.

Evde takip mi, veterinere gitmek mi?

Karşılaştırma yapmak isteyen okur için kendi kullandığım eşiği tabloya döktüm:

Bir de maliyet karşılaştırması yapanlara söyleyeyim: kedi hastalıkları tedavisi geciktikçe pahalanıyor. Erken gidilen bir idrar yolu vakası ayakta muayene ve mamayla yönetilebilirken, tıkanmış bir kedi sonda, yatış ve kan tahlili demek. Aynısı diş için de geçerli. Yılda bir kontrol ve düzenli parazit takvimi, benim hesabımda tek bir acil vakadan daha ucuz kaldı.

Veterinere giderken yanımda götürdüklerim

• Belirtinin başladığı tarih ve sıklık notu (telefona yazıyorum)
• Kullandığı mamanın fotoğrafı, son değişiklik tarihi
• Varsa anormal dışkı/kusmuk fotoğrafı
• Aşı karnesi ve daha önce kullanılan ilaç isimleri

Bunları götürdüğümde muayene süresi de, gereksiz tetkik de azalıyor. Kedimi taşırken de kapalı, üstü örtülü bir taşıma çantası kullanıyorum; stres, özellikle idrar yolu sorunlarında tabloyu ağırlaştırıyor.

Öz