Kedi Mamasının Kalitesi Nasıl Kontrol Edilir? Etiket Okuma Rehberi

İlk kedimi sahiplendiğimde marketten aldığım mamanın arkasını çevirip okumak aklıma bile gelmemişti. Renkli paketin üzerindeki "somonlu" yazısı bana yeterli gelmişti. Aylar sonra tüy dökümü, mat kürk ve sürekli kum kabına gidip gelme derdiyle uğraşırken bir veteriner bana çok basit bir şey söyledi: "Paketi çevir, içindekiler listesinin ilk üç maddesini oku." O günden sonra market rafında geçirdiğim süre üç katına çıktı ama karşılığında çok şey öğrendim. Şimdi iki mamayı yan yana koyduğumda hangisinin daha iyi olduğunu birkaç dakikada anlayabiliyorum. Aşağıda, kedi mama kalitesi kontrol ederken kendi kullandığım sırayı adım adım anlatıyorum.

İçindekiler listesi: ilk üç madde her şeyi söyler

Mama etiketlerindeki bileşenler ağırlığa göre çoktan aza doğru sıralanır. Yani listenin başındaki üç dört madde, o mamanın gerçek karakterini belirler. Sonlara doğru inen vitamin ve mineral isimleri kulağa etkileyici gelse de miktarları eser düzeydedir.

Ben karşılaştırma yaparken şu noktalara bakıyorum:

• İlk madde adı geçen bir hayvansal protein mi? "Tavuk", "hindi", "somon" gibi net isimler iyi işaret. "Kanatlı unu", "et ve türevleri" gibi belirsiz ifadeler hangi hayvandan geldiğini söylemiyor.
• Tahıl mı önde, protein mi? İlk sırada mısır, buğday veya pirinç varsa mama ağırlıklı olarak karbonhidrat temelli demektir. Kediler zorunlu etçil olduğu için bu benim için eksi puan.
• Aynı hammadde bölünmüş mü? Mısır glüteni, mısır nişastası, öğütülmüş mısır ayrı ayrı yazıldığında her biri listede geriye düşer ama toplamda ciddi bir orana ulaşır. Bu numaraya "bileşen bölme" deniyor ve fark etmesi zaman alıyor.
• Yağ kaynağı belirtilmiş mi? "Tavuk yağı" tanımlı bir kaynak, "hayvansal yağ" ise değil.

Şunu da ekleyeyim: taze et oranı yüksek görünen mamalarda etin suyuyla birlikte tartıldığını unutmamak lazım. Kurutulduktan sonra o oran belirgin şekilde düşer. O yüzden "kurutulmuş tavuk" ifadesi, "taze tavuk" ifadesinden daha yoğun bir protein kaynağını işaret ediyor.

Besin değerleri tablosunu doğru okumak

Etiketin analiz kısmında protein, yağ, ham lif, kül ve nem oranları yazar. Buradaki en büyük tuzak, kuru mama ile yaş mamayı doğrudan karşılaştırmak. Kuru mamada nem yüzde 8-10 civarındayken yaş mamada yüzde 75-80'e çıkar. Dolayısıyla yaş mamanın kutusunda yazan yüzde 10 protein, kuru mamanın yüzde 30'undan düşük değil.

Ben bu karışıklığı çözmek için kuru madde hesabı yapıyorum: besin oranını (100 − nem) sayısına bölüp 100 ile çarpıyorum. Basit bir örnek:

Görüldüğü gibi ilk bakışta zayıf duran yaş mama, aslında protein yoğunluğu daha yüksek. Bu hesabı bir kez alışkanlık haline getirdiğimde iki farklı formu adil biçimde kıyaslamaya başladım. Kuru, yaş ve özel diyet mamaların yapısal farklarını anlattığımız mama türleri rehberi de bu noktada işinize yarar.

Bir diğer detay ham kül oranı. Yüksek kül, mineral yoğunluğunun fazla olduğunu gösterir; idrar yolu hassasiyeti olan kedilerde magnezyum ve fosfor miktarına dikkat etmek gerekiyor. Benim erkek kedimde bu konu kritik olduğu için etikette kül oranı yüzde 8'in üzerindeyse rafa geri koyuyorum.

Katkı maddeleri, taurin ve göz ardı edilenler

Taurin, kedilerin kendi vücudunda yeterince üretemediği bir amino asit. Etikette taurin ilavesi görmüyorsam o mamayı ciddiye almıyorum. Aynı şekilde omega-3 ve omega-6 dengesi, kürk parlaklığı ve deri sağlığı açısından fark yaratıyor; balık yağı veya keten tohumu gibi kaynaklar listede geçiyorsa bu bir artı.

Kaçındığım şeyler ise şunlar:

1. Belirsiz "yan ürünler" ifadesinin ilk sıralarda yer alması
2. Renklendiriciler — kedi mamanın rengine bakmıyor, o renk bizim gözümüz için
3. Şeker, karamel veya melas türü tatlandırıcılar
4. Aşırı uzun ve tanımsız aroma listesi

Bunlara ek olarak, kedisinde kaşıntı, kusma ya da yumuşak dışkı gibi belirtiler görenlerin tek bir protein kaynağı içeren formülleri denemesi mantıklı. Besleme kaynaklı alerji ve intolerans konusunu ayrı bir yazıda detaylandırdık; şüpheniz varsa oradan başlamanızı öneririm. Tekrarlayan sindirim ya da tüy problemleri sürüyorsa bu yaygın sağlık sorunlarıyla da bağlantılı olabilir.

Pakette yazmayan ama önemli olan şeyler

Etiketten öğrenemeyeceğiniz iki şey var: mamanın kokusu ve kedinizin tepkisi. Ben yeni bir markaya geçerken küçük boy paket alıp on gün boyunca eski mamayla harmanlıyorum. Bu süreçte üç şeye bakıyorum:

• Kum kabındaki dışkı kıvamı ve kokusu
• Su tüketiminde ani değişim olup olmadığı
• İki üç hafta sonunda tüy dokusundaki fark

Etiket bana adayları veriyor, kedim son kararı veriyor. Rafta en iyi görünen mama, evde en iyi sonucu vermeyebilir.

Son olarak üretim tarihi ve son kullanma tarihini kontrol etmeyi, açtıktan sonra mamayı ağzı kapanan kutuda saklamayı alışkanlık haline getirin. Yağ oksitlenen bir mama, ne kadar kaliteli olursa olsun bir ay sonra aynı mama olmuyor. İki ürün arasında karar veremedi